Komisyonsuz sipariş: sabit lisans neden mantıklı?

Bir kebapçı, hafta sonu akşamı yüz pideyi paket olarak satıyor. Yüz siparişin her biri ayrı bir kesinti taşıyor; yazıcıdan çıkan fişte görünmüyor, ay sonu hesap özetinde tek satır olarak çıkıyor. İşletmeci "iş yapıyoruz ama ne kalıyor" diye soruyor. Soru yerinde: ciro ile cepte kalan arasındaki fark, çoğu zaman ödenen kesintilerin toplamıdır.

İki model, iki mantık

Piyasada siparişle ilgili sistemler genel olarak iki biçimde ücretlendirilir:

• Komisyonlu model. Her siparişin tutarı üzerinden bir oran kesilir. Oranlar sağlayıcıdan sağlayıcıya, pakete ve sözleşmeye göre değişir; hiçbirini burada yazmıyoruz, sizin sözleşmenizdeki rakam geçerlidir.
• Sabit lisans modeli. Aylık ya da yıllık sabit bir ücret ödersiniz; sipariş sayısı veya tutarı arttıkça ücret büyümez.

Mantık şudur: komisyonlu modelde maliyet ciroyla büyür, sabit lisansta büyümez. Küçük cirolarda komisyon ucuz görünebilir; ciro büyüdükçe ikisi birbirinden ayrışır.

Örnek hesap

Formül çok basit:

Aylık komisyon = komisyonlu kanaldan gelen aylık ciro × komisyon oranı

Üç farklı aylık ciroyu ve üç farklı varsayımsal oranı çarparsak:

Aylık ciro	%10 olsaydı	%15 olsaydı	%20 olsaydı
50.000 ₺	5.000 ₺	7.500 ₺	10.000 ₺
100.000 ₺	10.000 ₺	15.000 ₺	20.000 ₺
200.000 ₺	20.000 ₺	30.000 ₺	40.000 ₺

Cironun iki katına çıktığı yerde komisyon da iki katına çıkıyor. Sabit lisansta ise o satır hep aynı kalır. Şimdi kendi başabaş noktanızı bulalım:

Başabaş ciro = sabit lisans ücreti ÷ komisyon oranı

Örneğin sabit ücretin aylık 2.000 ₺ olduğunu varsayalım (yalnız hesabı göstermek için; gerçek tutarlar için Fiyatlar sayfasına bakın). Komisyon oranı %15 ise başabaş ciro 2.000 ÷ 0,15 = yaklaşık 13.333 ₺'dir. Bu cironun altında komisyon daha ucuz, üstünde sabit ücret daha ucuz çıkar.

Bu hesabın göremediği şeyler

Dürüst olalım: tablo tek bir şeyi karşılaştırıyor. Hesabın dışında kalan gerçek değerler var:

• Müşteri getirmek. Bazı platformlar sizi daha önce hiç duymamış insanlara gösterir. Bu bir hizmettir ve bir bedeli olması doğaldır. Sorulacak soru şudur: o müşterilerin kaçı zaten gelirdi?
• Kendi müşteriniz. Adresinizi bilen, karekodunuzu okutan, aramanızı yapan müşteri için ayrıca kesinti ödemek istemeyebilirsiniz.
• Ödeme işlemleri. Kart ödemesinin banka ya da POS kaynaklı işlem ücreti sipariş sisteminden bağımsız bir konudur; bu yazı onu kapsamıyor.
• Süre. Sabit lisans yıllık ödemede iki ay ücretsiz gelir; ama nakit akışı açısından aylık kesintiyi tercih eden de çıkar.

Tek kanal değil, kanal karışımı

Gerçek hayatta işletmeler tek kanaldan satmaz. Aynı lokanta masada, telefonla, bir platform üzerinden ve DoyHadi gibi bir yerel keşif sitesinden sipariş alabilir. Bu yüzden hesabı kanal kanal yapmak daha doğrudur:

Kanal	Maliyet yapısı	Sorulacak soru
Masadaki karekod ve masa siparişi	Sabit lisans içinde, ek kesinti yok	Lisansı karşılayacak kadar masa sipariş alıyor muyum?
Telefonla gelen ya da gel-al sipariş	Sizin kendi yolunuz; sistem dışı	Bunu panele girmek bana ne kazandırır?
Komisyonlu platform	Siparişle büyüyen kesinti	Bu müşteri başka türlü gelir miydi?
DoyHadi	QRSystema tarafında entegrasyon ücretsiz	Teslimat bölgem ve mutfak kapasitem yeterli mi?

Böyle bir tabloyu işletmeniz için doldurmak çoğu zaman şaşırtıcıdır: bazı kanallar sandığınızdan çok, bazıları çok az iş yapıyordur. Hesabın kendisi ise yine aynı iki formüle iner.

Sabit lisansın psikolojisi

Komisyonun cazibesi "kullandıkça ödersin" fikridir; küçük cirolu ayda gerçekten rahatlatıcıdır. Sabit lisansın cazibesi ise öngörülebilirliktir: hafta sonu ister yüz ister üç yüz sipariş gelsin, ay sonunda bu kalem aynıdır. Bütçe yapan, kira ve maaş gibi sabit giderleri zaten planlamak zorunda olan bir işletmeci için bu fark önemsizdir diye düşünmüyoruz. Ama herkes için avantaj demiyoruz; yazıdaki başabaş hesabı bunun için var.

Kendi hesabınızı yapmak için dört adım

1. Son üç ayın komisyonlu kanaldan gelen aylık cirosunu not edin.
2. Sözleşmenizdeki oranı yazılı olarak bulun; reklam, öne çıkarma ya da ek hizmet kesintileri varsa onları da ekleyin.
3. Yukarıdaki iki formülü çalıştırın.
4. Sonucu "bu kanal bana yeni müşteri getiriyor mu" sorusuyla birlikte değerlendirin.

QRSystema'da bu nasıl çalışır?

QRSystema sabit aylık ya da yıllık lisansla çalışır; sipariş başına komisyon yoktur ve kurulum ücreti alınmaz. Masadaki karekodla gelen sipariş canlı masa radarına düşer; yaptığınız her sipariş için ek bir kesinti oluşmaz. Eve sipariş için DoyHadi entegrasyonu ücretsizdir: müşteri siparişi DoyHadi'de verir, sipariş QRSystema panonuza düşer, siz onaylar ve hazırlarsınız.

Fiyatlar değişebildiği için bu yazıya rakam yazmıyoruz. Güncel paketleri Fiyatlar sayfasında görür, yukarıdaki başabaş formülüne kendiniz koyarsınız.

Teklif alırken komisyon hakkında sorulacaklar

Hangi sistemle çalışırsanız çalışın, kesinti konusunda şu soruların yazılı cevabı olsun:

• Oran sabit mi, ciro büyüdükçe ya da paket değiştikçe değişiyor mu?
• Oran yalnız ürün tutarına mı uygulanıyor, yoksa teslimat ücreti, bahşiş ya da indirimli tutar da dahil mi?
• Ödeme işlem ücreti oranın içinde mi, üstüne mi ekleniyor?
• Aylık asgari tutar ya da sabit bir hizmet ücreti de var mı?
• Reklam, öne çıkarma ya da kampanya katılımı için ayrıca bir bedel talep ediliyor mu?

Yazıdaki formül yalnız "ürün tutarı × oran" mantığını kapsar. Gerçek sözleşmede ek kalemler varsa onları da toplam maliyete ekleyin; bu kalemler çoğu zaman rakamı sandığınızdan yukarı çeker. Sabit lisans teklifinde de aynı disiplini uygulayın: fiyatın neyi kapsadığını, hangi modüllerin ayrıca ücretlendirildiğini sorun. Bunun için QR menü seçerken sorulacak on soru yazısındaki kontrol listesi işinize yarar.

Dürüst sınırlar

Sık sorulanlar